Ontdek de Tsjechische Biotopen: heerlijk zwemmen in levend water

Stel je voor: kristalhelder water, zachte oevers, kabbelende beekjes en weelderige waterplanten, maar dan met het comfort van een modern zwembad. In Tsjechië en buurland Slowakije is dit de laatste jaren een heuse trend geworden: het fenomeen Biotop (in het Tsjechisch ook wel přírodní koupaliště oftewel natuurlijk zwembad genoemd). Wil je tijdens je actieve vakantie genieten van pure natuur zonder in te leveren op comfort? Dan is een bezoek aan zo’n levend zwembad een absolute must! Maar … let op want er zijn wel wat spelregels. Daarover meer in dit artikel.

Deze prachtige plek ga ik niet delen met het grote publiek!

“Deze prachtige plek ga ik niet delen met het grote publiek” was eigenlijk de eerste gedachte die ik had toen ik “Přírodní koupací biotop Kotynka” bij toeval ontdekte. Van oorsprong ben ik in Wageningen opgeleid en daar leerde ik hoe kwetsbaar watersystemen eigenlijk zijn. Een klein beetje olie veroorzaakt een flinterdun laagje olie over een groot oppervlak en kan al funest zijn voor bepaalde levende organismen. En helaas zijn de zeldzame soorten vaak het gevoeligst voor dit soort verstoringen.

100 ml olie kan zich op water verspreiden tot een enorm oppervlak, afhankelijk van hoe dun de olielaag wordt. Als de olie zich verspreidt tot een monolaag (een laagje van slechts één molecuul dik), kan 100 ml olie een oppervlakte van ongeveer 40.000 vierkante meter (4 hectare) bedekken.

Maar wie ben ik om zoiets moois als zwemmen in “levend water” voor mezelf te houden. Ga vooral naar een “Biotop” als je op vakantie gaat naar Tsjechië, geniet van de magische ervaring en probeer geen voetafdruk achter te laten. Deel de tips en die hieronder gegeven worden en geniet van het fenomeen biotop!

De achtergrond: Een ecologische revolutie

Waar men in de twintigste eeuw massaal koos voor prozaïsche betonnen zwembaden vol chloor, is er het afgelopen decennium een ware ‘boom’ aan natuurzwembaden ontstaan. De verouderde zwembaden uit de communistische tijd waren qua onderhoud en chemische waterzuivering onbetaalbaar geworden voor veel lokale gemeenten. Het resultaat van die zoektocht naar een betaalbaar alternatief is een prachtig compromis: ecologische zwembaden die zichzelf reinigen.

“Een biotop is geen gewone zwemvijver, maar een slim ontworpen ecosysteem waarbij de natuur zélf al het zware werk doet.”

Hoe dat werkt? Het water wordt via pompen naar ondiepe, afgesloten lagunes geleid. Daar doen speciale waterplanten en micro-organismen in een grindbed hun werk: ze breken de onzuiverheden op een 100% natuurlijke manier af. Hierdoor zwem je in heerlijk zacht water, geheel zonder chemische middelen. Dit is niet alleen fantastisch voor de natuur, maar ook een absolute zegen voor mensen met een gevoelige huid of allergieën.

3 Prachtige voorbeelden om te bezoeken

Of je nu in hartje Praag bent of de rurale rust opzoekt, er is altijd wel een biotop in de buurt.

Biotop Nový Svět (Růžová)

Een magische, kleinschalige plek in een prachtige vallei in de regio Ústí nad Labem. Dit biotop hoort bij Penzion 21 en ligt pal aan een wandelroute. Naast het kristalheldere water geniet je hier van de gezellige sfeer, een koud Březňák 11° bier en heerlijke lokale snacks. De openingstijden zijn seizoensgebonden, dus kleinschaligheid en rurale rust staan hier voorop.

Biotop Lhotka (Praag 4)

Midden in de drukke stad vind je deze verrassende groene oase van ruim 5.500 vierkante meter. Het is er in de zomer erg populair bij stadsbewoners. De entree kost 180 CZK en automatische poortjes sluiten vanzelf zodra de maximale capaciteit is bereikt om de drukte te reguleren. Vroeg komen is hier het devies!

Oslavanský biotop (Zuid-Moravië)

Prachtig gelegen in een idyllisch kasteelpark. Met een speciale waterwereld voor kinderen is dit ideaal voor families. Ze hanteren een strikte dagelijkse limiet van maximaal 500 bezoekers, wat garant staat voor een ontspannen dag (entree: 80 CZK voor volwassenen, 60 CZK voor kinderen).

⚠️ Let op: De extreme kwetsbaarheid van levend water

Omdat het water in een biotop letterlijk leeft, is de ecologische balans extreem kwetsbaar. De allergrootste vijand van dit systeem ben jijzelf, of beter gezegd: je conventionele zonnebrandcrème.

Reguliere zonnebrandmiddelen bevatten chemische UV-filters (zoals oxybenzone) en oliën die een vettige, ondoordringbare film op het wateroppervlak leggen. Hierdoor stikken de zuiverende wortels van de waterplanten. Bovendien zijn de chemische stoffen giftig voor het microscopische zoöplankton (zoals watervlooien) dat de algen hoort op te eten. Het massale gebruik van foute crèmes kan het ecosysteem van een biotop in enkele dagen volledig verwoesten.

Wat smeer je dan wel?

Om de natuurlijke zwembaden te beschermen, is het cruciaal om uitsluitend gebruik te maken van milieuvriendelijke zonnebrand op basis van non-nano minerale filters (zoals non-nano zinkoxide). Twee uitstekende lokale opties:

  • Het merk Amazinc! biedt fantastische plasticvrije, minerale crèmes die extreem waterresistent zijn en niet afspoelen.
  • Het merk nanoSPACE Cosmetics heeft een innovatieve poederzonnebrand die de poriën van het water niet verstikt.

Draag daarnaast simpelweg UV-werende zwemkleding en zoek de schaduw op tijdens de heetste uren van de dag.

De Do’s en Don’ts voor Bezoekers

Om te zorgen dat we met z’n allen nog lang van deze kraakheldere plekken kunnen genieten, hanteren de badmeesters strikte regels. Houd je aan deze etiquette:

DO’S

  • DO: Douche altijd grondig met water vóórdat je het meer ingaat. Zweet, huidschilfers en restjes cosmetica overbelasten het natuurlijke filter.
  • DO: Smeer je minerale (non-nano) zonnebrandcrème ruim van tevoren op, zodat het goed in de huid kan trekken.

DON’TS

  • DON’T: Betreed nooit de regeneratiezone. De ondiepe lagunes met riet en grind zijn ten strengste verboden terrein; het is de fragiele motor van het zwembad.
  • DON’T: Laat honden en andere huisdieren thuis. Dieren zijn op het hele terrein verboden om bacteriële vervuiling te voorkomen.
  • DON’T: Eten of drinken in of direct aan de rand van het water is ten strengste verboden. Broodkruimels en dranken zijn funest voor de waterkwaliteit; eet gezellig op de daarvoor bestemde terrassen en ligweiden.

Wil je precies weten waar alle biotopen in Tsjechië en Slowakije liggen?

Lees dan ons uitgebreide achtergrondartikel en ontdek de handige interactieve kaart!


🗺️ Bekijk de Tsjechische Biotopen Gids
Biotop Kotynka
Biotop Kotynka
Biotop Kotynka
Biotop Kotynka
Janičův Vrch Quarry
Biotop Kotynka

Prachtige voorbeelden om te bezoeken

  • Biotop Nový Svět (Růžová): Een magische, kleinschalige plek in een prachtige vallei in de regio Ústí nad Labem. Dit biotop hoort bij Penzion 21. Naast het kristalheldere water geniet je hier van de gezellige sfeer, een koud Březňák 11 bier en heerlijke lokale snacks zoals aardappelpannenkoekjes (bramboráček). De openingstijden zijn seizoensgebonden (vaak is de keuken van het pension van vrijdag tot zondag geopend), dus kleinschaligheid en rurale rust staan hier voorop.
  • Biotop Lhotka (Praag 4): Midden in de drukke stad vind je deze verrassende groene oase van ruim 5.500 vierkante meter. Het is er in de zomer erg populair bij stadsbewoners. De entree kost 180 CZK en automatische poortjes sluiten vanzelf zodra de maximale capaciteit is bereikt om de drukte te reguleren. Vroeg komen is hier het devies!
  • Oslavanský biotop (Zuid-Moravië): Prachtig gelegen in een idyllisch kasteelpark. Met een waterwereld voor kinderen is dit ideaal voor families. Ze hanteren een strikte dagelijkse limiet van maximaal 500 bezoekers, wat garant staat voor een ontspannen dag (entree: 80 CZK voor volwassenen, 60 CZK voor kinderen).
  • Biotop Kovalovice: Historisch gezien het allereerste openbare biotoop van Tsjechië. Het ademt sfeer dankzij de mooie houten steigers en stenen trappen (entree: 60 – 70 CZK).

Kaart: biotopen in Tsjechië en Slowakije

Wil je precies weten waar alle 16 biotopen in Tsjechië en Slowakije liggen? Op onderstaande kaart staan enkele van de meest toegankelijke biotopen weergegeven.

Tsjechië:

  • Praag e.o.: Biotop Lhotka (Praag 4), Biotop Radotín (Praag 5).
  • Midden-Bohemen: Biotop Pilař (Votice), Biotop Jince.
  • Zuid-Bohemen: Biotop Pohoda (Sezimovo Ústí), Koupaliště Lazna (Borovany).
  • Zuid-Moravië (Brno en wijnstreek): Biotop Kovalovice, Oslavanský biotop, Biotop Brno-jih, Biotop Bantice, Biotop Bohuslavice.
  • West-Tsjechië (Pilsen & Ústí nad Labem): Biotop Kotynka (Dobřany), Biotop Nový Svět (Růžová).
  • Oost-Tsjechië (Vysočina, Olomouc, Zlín, Silezië): Biotop Jemnice, Biotop Litovel, Aquapark Šiklův mlýn (Zvole), Živá voda (Modrá), Biotop Prostřední Bečva, Biotop Studénka.

Slowakije (Biokúpaliská):

  • West-Slowakije: Biobazén Borovica (Kamenný mlyn / Plavecký Štvrtok).
  • Midden-Slowakije: Bio kúpalisko Krtko (Veľký Krtíš).
  • Oost-Slowakije: Bio kúpalisko Levočská dolina (Levoča), Biokúpalisko Sninské rybníky (Snina), Bio kúpalisko L.A. Jazero (Lackovce / Humenné).

Meer blog artikelen

Meer leuke artikelen waar je tijdens je vakantie in Tsjechie & Slowakije veel plezier van kunt hebben.

Luit van Hunenstijn